MANIFESTAZIOA: Etxeak bizitzeko, ez negoziorako!

¡Donostia por el derecho a la vivienda!

Donostian arazo larria daukagu etxebizitzarekin. Etxebizitza larrialdia bizi dugu. Ez da arazo berria, urteetan luzatzen den egoera zaila eta gogorra da. Baina denbora pasa ahala, konpontzera bideratu ordez okerrera egiten ari dela ikusten ari gara donostiarrok.

Ez da errespetatzen herritarren etxebizitza eskubidea. Espekulazioaren atzaparrak pertsonen eskubideen eta duintasunaren gainetik pasatzen dira eguna joan eta eguna etorri. Hiriko arazo sozial nagusietakoa dena, diru gehien mugitzen duen negozioetako bat da, aldi berean. Eta hori ez da zilegi, izan ere etxeak bizitzeko dira, ez negozio egiteko.

Donostiarrak nazkatuta gaude. Ez da onargarria eta ez gaude onartzeko prest. Etxebizitza larrialdiari aurre egiteko bestelako politikak lehentasunez eta urgentziaz ezarri behar dira. Eta horretarako ardura izan behar luketen agintari publikoek espekulazioarekin eta bizilagunen oinarrizko beharrekin negozio egiten dutenen alde gobernatzeari utzi behar diote. Etxebizitzaren prezioak eta, bereziki, alokairuarenak gora eta gora egiten du, funts putreak heldu dira eraikin osoen jabe egin eta bizilagunak kanporatzera, behar gorrian dauden pertsonak babesgabe daude, belaunaldi oso batek bere burua hiritik joatera behartua ikusi du, turistifikazioak hotel eta pisu-turistiko bihurtu ditu bizitzeko behar ditugun etxeak…

Aipatutakoak ez dira arazo indibidualak edo pertsonalak. Hiri osoaren, gizarte osoaren, arazoak dira. Hiriaren elitizazioa, gazteriaren kanporatzea, espekulatzaileen botere pilaketa eta auzo-komunitateen desegitea arrisku errealak baina gehiago dira, martxan dauden prozesuak dira.

Bat eginik eta donostiarren arteko elkartasunean oinarrituta soilik egin ahal izango diogu aurre gertatzen ari denari. Horregatik, Donostiako talde eta elkarte guztiei, mugimendu sozial eta sindikatuei, alderdi politikoei, eta herritarrei dei zabala egin nahi diegu. Egoera larria da, atzera bueltarik gabeko arazoak sortzen ditu eta aurre egin behar diogu gehiengoaren arazoekin aberasten den gutxiengo horri. Mugitzeko ordua da. Jo dezagun kolpea mahai gainean maiatzaren 22an. Atera gaitezen kalera gure eskubideen, gure bizilagunen eta gure hiriaren defentsan.

MANIFESTAZIOA: MAIATZAK 22, LARUNBATA. 17:30EAN. KATALUNIA PLAZATIK

Abaraska Etxebizitza Kooperatiboa – Amara Bai Auzo Elkartea – BiziLagunEkin Plataforma – BLP Red Vecinal de Bidebieta – Donostiako Okupazio Bulegoa – Donostialdeko Maizterren Sindikatua – Egia 22 Asanblada – Egia Bizirik Auzo Elkartea – Groseko Hondarpe Auzo Elkartea – Heriz Plataforma – Infernua Bizirik – Inquilinos de Azora – IZBE Intxaurrondo Zaharreko Bizilagun Elkartea – Kaleratzeak Stop Desahucios Donostialdea – Parte Zaharrean Bizi Auzo Elkartea – Saretxe

“SURFLARION 15 ARRAZOIAK” aurkeztu dituzte Gipuzkoako hondartza guztietako hainbat surflari erreferentek “OLATU ARTIFIZIALIK EZ DONOSTIAN!” aldarrikatzeko

Donostian olatu artifizialen instalazio bat eraikitzearen aurka dauden hainbat surflari gipuzkoarrek 15 argudio hauek aurkeztu dituzte, ANTONDEGI BERDEA — OLATUAK ITSASOAN kolektiboak ematen dituenak osatzeko. Kolektiboko partaide dira Surfrider Foundation Europe, Eguzki, Fridays for Future, Haritzalde, Parkea Bizirik, Itsas Enara eta Bizilagunekin. Gainera, erakunde hauen babesa ere badu: Greenpeace, Surf & Nature Alliance eta SEO-Birdlife.

Proiektua bertan behera uzteko eskaera egiten dute, eta helburu hori lortzeko mobilizazioekin hasiko direla iragartzen dute, Gipuzkoako surflarien komunitateari, bai oro har gipuzkoarrei, eta bai bereziki donostiarrei, proiektuaren inplikazio eta ondorio negatiboen berri emateko.

Sinatzaileek 15 argudio sendo aurkeztu dituzte Antondegin olatu artifizialen instalazio bat eraikitzearen aurka, eta argitu dute ez dela beharrezkoa arrazoi horiekin guztiekin bat etortzea proiektuaren aurka egoteko. Are gehiago, surflari askok adierazi dutenez, haietako hiru edo lau argudio nahikoak izan zaizkie askori protestarekin bat egiteko.

Argudio horiek irakurri eta aintzat hartzeko eskatu nahi diete Eneko Goia alkateari, udal-talde politikoetako ordezkari guztiei, bai eta alderdi horietako Gipuzkoako zuzendari eta militante guztiei ere, ziur baitaude arrazoiz eta zentzu osoz ari direla, eta Antondegin olatu artifizialak jartzeak ondorio negatibo ugari izango lituzkeela bai surflarientzat, bai ingurumenarentzat eta bai herritar guztientzat.

Argumentario hau argitaratuta, surflari sinatzaileek eta ANTONDEGI BERDEA — OLATUAK ITSASOAN taldeak informazio-kanpaina hasiko dute, hainbat komunikazio kanal eta euskarriren bidez.

Irekita daude proiektuari buruzko edozein eztabaida publiko egiteko Donostiako
udal-ordezkariekin edo olatu artifizialak eraikitzeko interesa duen enpresarekin berarekin.

Eta, halaber, aurreratu dute laster proiektu horren aurkako sinadura bilketa hasiko dutela ANTONDEGI BERDEA-OLATUAK ITSASOAN kolektiboarekin batera. Sinadura bilketa surflariei eta herritarrei zuzenduko zaie, joan den abenduan Donibane Lohizunen egin zuten bezala, bertan antzeko proiektu bat geldiaraztea lortu zuten arte.



Baztango herritarrekin elkartasuna! Aroztegia gelditu!

Ez dira berriak Aroztegian egin nahi duten makro proiektuari buruz jasotako albisteak. Bertan luxuzko hotela, golf zela eta 200 etxebizitza eraiki nahi dituzte. Azken asteetan albistea berriro lehen lerrora etorri da, obrak hastearekin batera. Hasiera honekin batera  bertako herritarrak protestekin hasi dira berriro, beraien natur-guneak, gune komunalak eta etorkizuna babesten. Ez dira berriak herritarren protestak proiektu honen aurrean. Bide baketsuetatik aurre egiten ari dira makro proiektu honi obrak geldituz, akanpada eginez… Proiektuaren bultzatzaileek argi erakutsi dute makro proiektu hau estrategia baten barruan dagoela, adibidez, beste gune turistakoak gertu daudela azpimarratzen dute, horien artean gure hiria, Donostia, aipatzen dute.

Donostiatik gure babes osoa adierazi nahi diegu Baztango herritarrei. Gure hirian ere, gune berdeak industria turistikoaren nahierara erabili baitituzte. Hor ditugu Santa Klara uharteko itsasargian egin duten Hondalea artelana, metroaren lanek Donostia lur azpitik zulatuz sortutako kalteak edo Antondegi gune berdean egin nahi duten olatu artifizialen surf parkea.

Beste arazoak ere sortzen ari dira turismo politika hauek: bertakoak etxebizitza duina lortzeko arazoak edo gune turistikoen gehiegizko esplotazioa eta kaltetzea, adibidez: hor dugu Baztango Xorroxin ur jauzia.

Argi erakutsi digute turismoaren izenean edozer gauza egiteko prest daudela: natura txikitu, herritarrak beren herrietatik bota, langileen prekarietatea bultzatu… Argi esan dugu eta esaten dugu herritarrak erdigunean jartzea eta desazkunde turistikoaren norabidea hartzea beharrezkoak direla. Horregatik, gure babes osoa adierazi nahi diegu Baztango herritarrei natur ingurunearen aldeko eta turistifikazio basatiaren aurkako borrokan. Herritarren beharrak, negozioen gainetik, erdigunean jartzearen aldarrikapenean bat egiten dugu.

Pandemiak erakutsi dizkigu monokultibo turistikorantz jotzearen arriskuak eta apustu horrek ez duela etorkizunik. Orain da garaia, desazkunde turistikorantz bidea hartzeko. Herritarrak erdi gunean jartzeko garaia da! Gure elkartasun osoa Baztango herritarrekin! Ez zaudete bakarrik!

559 pisu turistiko, gutxienez, legez kanpo geratu beharko lirateke Donostiako Udalaren Plan Orokorraren arabera

  • Epaitegiek pisu turistikoen ordenantza bertan behera utzi ostean, Donostiako Udalaren errejistroan jasota dauden erabilera turistikoko 1272 pisuetatik %43,9 lehen solairutik gora kokatzen dira.
  • Sinatzen dugun eragile sozialek errealitate hori salatzen dugu, eta Udal Gobernuari eskatzen diogu ez dezala aldatu Donostiako Udalaren Hiri Antolamendurako Plan Orokorra (HAPO) etxebizitza horiek legeztatzeko, orain indarrean dagoen HAPOren irizpideari eutsiz; izan ere, irizpide horrek hirugarren sektoreko jarduerak galarazten ditu bizitegi-erabilerako etxebizitzen gainetik.

Donostiako Udalaren Hiri Antolamendurako Plan Orokorrak (HAPO), indarrean zegoenak, lehen solairutik gora erabilera turistikoko etxebizitzak ezartzea eragozten zuen, pentsio eta ostatuetarako arautzen den bezala. Ondoren, 2018an, Udalak etxebizitza horiek legearen barruan sartzea ahalbidetzen zuen ordenantza onartu zuen, baina epaitegiek berriki baliogabetu dute, ordenantzak ez baitira hirigintza-erabilerak ezartzeko tresna-juridiko egokiak, ezta lurzoruaren eraikigarritasuna eta erabileren definizioa ezartzeko gai diren tresna arau-emaileak ere. Gaur egun, hala ere, ehundaka pisu daude lehen solairutik gora kokatuta egon arren beren jarduera ekonomikoa garatzen jarraitzen dutenak.

Donostiako Udalak sortutako tranpa etxebizitza baten erabilera turistikoa bizitegi-erabilerarekin parekatzea izan zen, bateraezinak direnean; nahiz eta baliogabetutako ordenantzaren azalpen zatian onartzen zen turismo-pisuen jarduera ekonomikoa zela. Baina tranpa bikoitza zen. Izan ere, azalpen-zati horretan bertan adierazten zen jarduera tertziarioa zela, eta bazituela betebehar batzuk:  ingurumena babesten saiatu behar zela, bizilagunek atseden hartzeko eskubidea izan behar zutela eta bizitegitarako hirigintza-erabilera babestu behar zela, hiriko zenbait eremutan gentrifikazio-prozesuak saihestuz, jarduera ekonomikoek berezko zituzten baldintzak betez (adibidez, intsonorizazioa edo irisgarritasuna); hala ere, hori ez zen jasotzen ordenantzaren artikuluetan. Herritarrei iruzurra gauzatzen zen.

PISUAK

ONARTUTA122596,3%
TRAMITEAN473,7%
GUZTIRA1272100,0%
BAXUAK, SOLAIRUARTEAK, 1.PISUAK71356,1%
1. PISUTIK GORA55943,9%
UDALAREN ERREJISTROAN GUZTIRA1272100,0%
ERDIALDEA15227,2%
GROS15026,8%
AMARA BERRI6211,1%
PARTE ZAHARRA488,6%
ANTIGUA458,1%
AMARA325,7%
EGIA285,0%
IBAETA112,0%
LOIOLAKO ERRIBERA112,0%
LOIOLA71,3%
BIDEBIETA61,1%
ULIA30,5%
INTXAURRONDO20,4%
AÑORGA10,2%
IGELDO10,2%
DONOSTIA559100,0%

GELAK

ONARTUTA12991,5%
TRAMITEAN128,5%
GUZTIRA141100,0%
BAXUAK, SOLAIRUARTEAK, 1.PISUAK740,0%
1. PISUTIK GORA67110,4%
UDALAREN ERREJISTROAN GUZTIRA141100,0%
GROS1623,9%
ERDIALDEA1420,9%
PARTE ZAHARRA1217,9%
AMARA BERRI69,0%
AIETE34,5%
ANTIGUA34,5%
INTXAURRONDO34,5%
AMARA23,0%
IBAETA23,0%
IGELDO23,0%
EGIA11,5%
LOIOLA11,5%
ULIA11,5%
MARTUTENE11,5%
DONOSTIA67100,0%

Pisu turistikoek hiriko etxebizitza larrialdia areagotzen dute. Bertan bizitzeko etxebizitzen alokairuaren merkatuan eragin nabarmena dute. Ildo horretatik, beharrezkoa da Udalak kontrolatzea pandemia aldi honetan alokairuaren merkatura igaro diren erabilera turistikoko etxebizitzak. Dirudienez, ehun baino gehiago dira, eta Udalari dagokionez kontrolatzea eta zaintzea, turismo-pisuen jabeek eta/edo kudeatzaileek iruzur egitea eragotzi behar du; izan ere, turismo-erabilerako lizentzia galdu gabe, legez kanpo alokatzen dituzte etxebizitzak. Herritar askok beren etxebizitzarako eskubidea asetu ahal izateko oztopo bat gehiago ezartzen dute. Donostiar askok beren hirian bizi ahal izateko aukerarik ez izatea eta beste herri batzuetara kanporatuak izatea eragiten duen faktoreetako bat dira. Eta jarduera hau baimendu eta errazten duten erakunde publikoek etxejabeen etekin pribatua jartzen dute etxebizitza eskubidea bermatzearen aurretik.

Honengatik guztiagatik, idatzi hau sinatzen dugun eragile sozialek eskaera batzuk egin nahi dizkiegu Donostiako Udalari, alkateari eta pisu turistikoen arautzean zeresana duten arduradun politikoei:

Ez ditzatela onartu aipatutako pisu turistikoak udal errejistroan.

Bizitegi-etxebizitzaren erabilera eta erabilera turistikoa ezin direla parekatu aitortu dezala, bateraezinak direlako.

Turismo-etxebizitzaren alokairua hirugarren sektoreko jardueratzat hartzea, jarduera ekonomikotzat, eta, beraz, erregulatutzat.

Ez aldatzeko Hiri Antolaketarako Plan Orokorra (HAPO) lehenengo solairutik gorako etxebizitzetan alokairu turistikoa ahalbidetzeko. Legez kanpoko etxebizitzak ez legeztatzea.

Hiriko turismo-pisuen hedapenaren balantzea jendaurrean jartzea eta auzo bat eremu asetzat edo asegabetzat jotzeko irizpideak kuantifikatzea, etxebizitzen bizitegi-erabilera hirigintza-antolamenduan ezarritako moduan bermatuz.

Heldu diezaiotela lehentasun osoz Donostian bizi den etxebizitza larrialdia konpontzeari, herritarren etxebizitza eskubidea bermatzea norabide bezala hartuta eta etxebizitzekin negozio egin nahi dutenei mugak ezartzeko konplexurik gabe.

Beste alde batetik, Donostiako bizilagunei dei egiten diegu etxebizitza eskubidearen alde antolatu eta mobilizatzera.

Etxebizitza eskubidearen alde ikuspegi desberdinetatik lanean gabiltzan auzo elkarte, plataforma eta eragileetan parte hartu eta laguntzera.

MAIATZAREN 22AN DONOSTIAN DAGOEN ETXEBIZITZA LARRIALDIA SALATU ETA ETXEBIZITZA ESKUBIDEA ALDARRIKATZEKO EGINGO DUGUN MANIFESTAZIOAN PARTE HARTZERA. Hurrengo asteetan emango dugu deialdi honen gaineko informazio zehatza.

Hirian etxegabetze arriskua, funts putreen erasoak, gazteen kanporatzea, alokairuaren prezioen puztea eta babes publiko etxebizitzen milaka eskatzaile dauzkagu, besteak beste. Arazoa ez doa hobera azken urte eta hilabeteetan, okerrera baizik. Erakunde publikoetatik, ordea, etxebizitzaren negozioa, espekulazioa eta negozioa babestea da lehentasuna. Baina herritarrak antolatzen ari gara auzo-komunitateak babesteko, alokairuaren erregulazioaren alde, hiriaren turistifikazioa gelditzeko eta gure hirian duintasunez bizi ahal izateko. Nazkatuta gaude, baina ez gaude etxebizitza larrialdi hau onartzeko prest eta ez gara geldi egongo.

  • Amara Bai Auzo Elkartea
  • BiziLagunEkin – Desazkunde Turistikoaren Aldeko Donostiarren Plataforma
  • Donostialdeko Maizterren Sindikatua
  • Egia Bizirik Auzo Elkartea
  • Heriz Plataforma
  • Hondarpe – Groseko Auzo Elkartea
  • Kaleratzeak Stop Gipuzkoa
  • Parte Zaharrean Bizi Auzo Elkartea
  • Saretxe – Groseko Etxebizitzaren Aldeko Sarea

Surfaren eta ekologismoaren esparruetako hainbat eragilek Antondegi Berdea kolektiboa osatu dute Donostiako olatu artifizialen proiektua geldiarazteko

Bizi dugun klima larrialdi egoeraren aurrean hainbat gara, hurbilekoa zaigun ingurumenarekiko ardura azaltzen dugun erakunde eta elkarteak. Hori dela eta, oso kezkagarritzat jotzen dugu Donostiako Udalak eta Wavegarden enpresak Donostian olatu artifizialen instalazio bat eraikitzeko iragarri berri duten proiektua. Olatu artifiziala Antondegi mendian eraikiko litzateke, Donostiako azken gotorleku naturaletako batean. Gainera, surfa era naturalean eta zeharo jasangarrian praktikatu daitekeen, kostaldetik 4 kilometrora soilik.

Surf komunitatearen jasangarritasun balioen aurka doan eta ingurumenean justifikatu ezineko, inpaktu esanguratsu eta bidegabea eragingo lukeen proiektu honen aurrean, hainbat erakunde eta elkarte batu eta ANTONDEGI BERDEA – OLATUAK ITSASOAN kolektiboa eratzea erabaki dugu. Kolektiboaren helburua Antondegi gune natural gisa defendatzea eta olatu artifizialaren proiektua edota ingurune hau mehatxatuko duen beste edozein egitasmo geldiaraztea da. Duela gutxi, Donibane Lohizunen, olatu artifizialen antzerako instalazio bat geldiaraztea lortu zuen ekimenaren pareko egitasmoa da honako hau.   

Honako hauek osatzen dugu ANTONDEGI BERDEA – OLATUAK ITSASOAN kolektiboa: surflariek ozeanoak babesteko sortutako Surfrider Foundation Europe, Eguzki talde ekologista, Fridays for Future klima-aldaketaren aurkako mugimendua, Haritzalde eta Parkea Bizirik elkarte kontserbazionistak, Itsas Enara elkarte ornitologikoa eta Bizilagunekin plataforma. Gainera, kolektiboak, Greenpeace, Surf & Nature Alliance, SEO-Birdlife eta gehitu daitezkeen beste hainbat talderen babesa eta laguntza jaso du.

ANTONDEGI BERDEA – OLATUAK ITSASOAN-etik gure ezetza adierazten diogu Antondegiko olatu artifizialaren proiektua garatzeari, honako hau ekarriko zukeelako:

1. Donostian geratzen diren berdegune urrietako baten bihotzean dagoen 9 hektareako nekazaritza-lurzoru naturala artifizializatzea. Are gehiago, berdegune hori, Donostiako gerriko berdearen parte izanik.

2. Hegazti- eta ugaztun-espezie ugariren (horietako asko babespean daude) habitata nabarmen narriatzea, eta, oro har, Antondegiko biodibertsitateari eta korridore ekologikoari eraso konponezina egitea.

3. Surfa artifizializatzea eta elitismoa sustatzea, surfaren kulturaren balioak desitxuratuz.

4. Enpresa pribatu batekin adostu ondoren eta herritarrekin inolako kontsulta edo parte-hartze prozesurik abiatu gabe, balio naturala duen jabego publikoko lurzoru baten urbanizatzea eta horren erabilera pribatua onartzea.

5. Klima larrialdi egoerarekin eta aldarrikapenarekin bateraezina den, baliabide naturalen kontsumo neurrigabea. Natura-ingurunean eragingo litzatekeen narriadurari, surfa egiteko berezko eremua den kostaldearekiko hurbiltasuna gehituz gero, proiektua jasanezintasunaren adibide nabarmen bilakatzen da.

6. Beharrizan objektiboetatik at geratzen den azpiegitura bat eraikitzea, kontuan hartuta Antondegi kostaldetik 4 km-ra dagoela eta Wavegarden enpresak, jada, Aizarnazabalen, olatu artifizialen azpiegitura bat baduela, Antondegitik 25 km-ra, alegia.

Datozen asteetan azaldutako puntuei buruzko informazio zehatzagoa eskainiko dugu. Era berean, hainbat ekimen eta jarduera iragarri eta abiaraziko ditugu Antondegi naturgune gisa defendatzeko eta olatu artifizialen azpiegitura eraikitzeko proiektua geldiarazteko.

Kideak

  • Surfrider Europe fundazioa
  • Eguzki talde ekologista
  • Fridays for Future klima-aldaketaren aurkako mugimendua
  • Haritzalde naturzaleen elkartea
  • Parkea Bizirik elkartea
  • Itsas Enara elkarte ornitologikoa
  • Bizilagunekin desazkunde turistikoaren aldeko donostiarren plataforma

Babesleak:

  • Greenpeace
  • Surf & Nature Alliance
  • SEO-Birdlife

Pisu turistikoen arazoa konpontzeko aukera daukagu

  • Espainiako Auzitegi Gorenak etxebizitza turistikoen ordenantzari urtarrilaren 21ean emandako ebazpenaren bidez, behin-betiko bertan behera geratu da 2018an onartutako arautegia.
  • Erabaki hau Donostiako Udalaren akatsen eta jokabide okerren segida baten ondorio da.
  • Hala ere, nabarmendu nahi dugu ebazpenak Donostian pisu turistikoekin daukagun arazoari konponbidea emateko ate bat zabaltzen duela.

Azken ebazpen hau nondik datorren ulertzeko, 2017tik honako gertaera batzuk oroitzea komeni da. Hilabete gutxitan hirian eskaintzen ziren pisu turistikoen kopurua izugarri hazi zen. Gaia kezka iturri nabarmena zen hirian, orokorrean turistifikazioaren beste hamaika ondorio bezala. Udaberria eta udan zehar eztabaida soziala bizi-bizi egon zen Donostian: lagunarte eta familietan, egunkarietako iritzi ataletan, kaleko adierazpen eta mobilizazioetan…

Bitartean, Hiri Antolamendurako Plan Orokorrean (HAPO) etxebizitza-eraikinetako lehen solairuetan soilik baimentzen zen alokairu turistikoa. Baina, aldi berean, ehundaka etxebizitza turistiko errejistratzen ari ziren Eusko Jaurlaritzak abian jarri zuen errejistroan. Honela, erakunde publikoek identifikatuta zituzten legalitatetik kanpo jarduera ekonomiko bat garatzen zuten pisu asko eta asko.

Horren aurrean, Udalaren lehenengo erantzuna arazoa ukatzea izan zen; hirian turismo jarduerak sortzen duen ondorio guztiekin egiten duten bezala. Baina jarrera aldatu zuten herritarren kezkak eta protestak eraginda: uda betean, alde bakarrez eta eztabaidarik gabe tramitatu zuten alokairu turistikoak erregulatzeko udal-ordenantza 2017ko abuztuan bertan. 2018ko martxoan onartu zen definitiboki. Hala ere, hortik aurrera hilabete batzuetan ez ziren zigortu legez kanpoko pisuak eta araudian sartzeko erraztasun guztiak eskaini zitzaizkien etxejabeei. Azken finean indargabetu berri den ordenantza pisu turistiko ilegalak legalizatzeko tresna bat izan da.

Ordenantza sortzeko prozesua eta azken epaiak agerian utzi duen ganora falta juridikoa ez dira izan tresna honi lotutako gabezia bakarrak. Ordenantza aurrerakoi bezala saldu nahi izan digute. Hiria zonaldeka antolatzearena azpimarratu nahi izan dute araudiaren bertute nagusi bezala. Gure iritziz, norabide okerrean hartutako neurria da, errepikatu behar ez dena. Batetik, deszentralizazioa esaten dioten hori arazoaren zabalpenerako tresna bezala ulertzen dugulako. Turistengan erakarmen handiena sortzen duten hiriko zonaldeetan (Parte Zaharra, hondartzak, Erdialdea…) kokatzen dira hotel eta pisu turistiko gehien. Beste auzo eta zonaldeetan alokairu turistikoak errazteak arazoa handitzea eta zabaltzea dakar eta ez dio presio-turistikorik kentzen dagoeneko arazoak gainezka egiten dien auzoei. Hiri osoa da turistifikazioaren kalte anitzak jasaten ari dena eta hiri osoan jarri behar zaio muga prozesu honi.

Ordenantzan arauditik kanpo zeuden pisuak identifikatu eta itxiarazteko zeregina ematen zion Udalak bere buruari. Norabide onean ezarritako funtzioa zela uste dugu. Baina zeregin horretara bideratutako baliabideak, ordea, ez dira nahikoak izan inolaz ere. Herritarren laguntzari esker soilik izan da posible legez kanpoko hainbat jarduera etenaraztea.

Azken finean, 2018tik 2021era indarrean egon den pisu turistikoen ordenantzaren bidez, une oro etxeak negozio bezala erabiltzea babestu du Udalak. Espekulaziorako eta negozioak egiteko eskubidea jarri da etxebizitza eskubidearen gainetik. Eta ez da txantxetako gauza etxebizitza larrialdi nabarmena bizi dugun hirian. Nahiz eta Donostiako kasua aztertu duten ikerlariek frogatu duten[1] pisu turistikoen eskaintzak igoera eragiten duela alokairuaren prezioetan.

Ibilbide triste honetan guztian ez da eztabaidarik onartu. Parte Zaharrean Bizi Elkarteak eta Kaleratzeak Stop plataformak ordenantza sortzeko prozesuan egin zituzten alegazioei ez zitzaien kasurik egin. Ez da donostiarren iritziak eta bizipenak kontuan hartzeko aukerarik eskaini. Dena alde bakarrez, presaz eta ezkutuan egin dute, ondo baitakite badagoela eztabaida, eta hiriaren turistifikazioa gehiegizkoa dela pentsatzen duten herritarrak ez direla gutxi.

Orain arte gertatu denak balio beza aurrerantzean akatsak saihesteko eta erabaki hobeak hartzeko. Mezu batzuk zuzendu nahi dizkiogu, hasteko, Udalari:

Aukera bat dugu orain. Publikoki adierazi dute Plan Orokorra moldatzean baliogabetutako ordenantzaren araudia erreproduzitzeko asmoa. Ez du zertan horrela izan. Pisu turistikoak mugatu eta murrizteko balio duen araudia ezarri behar dela uste dugu. Praktika hau desagertzera eramateari atea zabalduko dion markoa ezarri behar da.

Gai honetan (eta turistifikazioari lotutako guztietan) jarrera aldaketa ezinbestekoa iruditzen zaigu. Erabakiak hartzeko prozesuetan gardentasunez eta parte hartzeko aukerak eskainiz jokatu ezean, ez dago bermerik herritarren interes orokorrari erantzuteko. Gutxi batzuen interesek baldintzatu dezakete gure hiriaren eta bizilagunen bizimodua.

Turismoaren etenaldiak eta osasun-larrialdiak agerian jarri dituen ahuleziak Donostiako hiri-eredua berpentsatu eta berregokitzeko aukera bat dira. Norabide aldaketa baterako ordua da. Desazkunde turistikorantz bidea egitea inoiz baino beharrezkoago agertzen zaigu etorkizunak ekarriko dizkigun erronkei erantzuteko.

Bestalde, donostiarrei ere mezu batzuk helarazi nahi dizkiegu:

Etxebizitzak pisu turistiko bezala alokatzeak etxebizitzak bizitzeko behar dituztenen alokairua garestitzea dakar; hiria turistifikatzea, donostiarrak hiritik kanporatzea eta komunitate harremanak desegitea eragiten du. Ez onartu praktika hori. Ez legitimatu gure inguruko inork bide hori hartzen badu. Donostia ez dago salgai.

Antolatu bizilagunekin. Gure eraikinetan pisu turistikoak ezartzeari ateak itxi. Atarietako bakoitzean, etxejabeen gehiengoak hala nahi badu, eraikinean pisu turistikoak jartzea legez debekatu daiteke. Hitz egin bizilagun-komunitatean, informatu araudiez eta erabaki hauek hartzeko moduez eta eman urratsa.

Aurre egin diezaiogun etxebizitza larrialdiari. Pisu turistikoena arazo askoz zabalago baten adar txiki bat besterik ez da. Etxebizitzarekin lotutako problematika anitza da: etxerik gabekoak, alokairu garestiak, etxe-kaleratzeak, funts putreak, Donostiatik kanporatuak… Baina badago gai horiei erantzuteko antolatuta dagoen pertsona eta talde pila: auzo elkarteak, Kaleratzeak Stop, Maizterren Sindikatua, Saretxe, Azoraren kaltetuak, Alokairu, Okupazio bulegoa… Batu gaitezen eta bultza dezagun elkarrekin Donostian etxebizitza eskubidea errespetatzea lortu arte.


[1] Aitziber Etxezarreta-Etxarri, Julen Izagirre-Olaizola, Jon Morandeira-Arca & Imanol Mozo Carollo (2020) Urban touristification in Spanish cities: consequences for the rental-housing sector in San Sebastian, Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 33:1, 1294-1310, DOI: 10.1080/1331677X.2020.1755878

DONOSTIAKO TURISMO PLAN BERRIA BENETAN PARTE HARTZAILEA DEN PROZESU BATEN BIDEZ OSATZEKO ESKAERA

Donostiako Udala, 2017-2021 Turismo Gida-Plana eguneratzeko prozesua aurrera eramaten ari da une honetan. Turismoko gida-planak hiriak epe ertainera jarraituko duen turismo estrategia definitzen du, turismo jarduerak hirian jarraituko duen norabidea finkatuz. Honela, abian den planaren eraberritzeak hiriko turismo-eredua eta jarraituko den bidea berrantolatuko ditu.      

Plana eguneratzeko proposamenak ondo jasotzen duenez, Covid19ak eragindako osasun larrialdiak inpaktu zuzena izan du hiriko ekonomian eta bereziki kolpatu du sektore turistikoaren dinamika. Dokumentuaren arabera, etenaldi orokorrak, bidaiarien, ostatu gauen, eskainitako plazen eta enpleguaren berebiziko beherakada eragin du.  

Plana eguneratzeko proposamenaren arabera, turismoak izaera sistemikoa eta zeharkakoa behar du izan. Hortaz, turismoak hiri ereduan eta Donostiarren bizimoduan duen inpaktua ere halakoxea dela ondorioztatu daiteke. Sektoreak azken hamarkadan bizi izandako neurrigabeko hazkundea medio, monolaborantza turistikoaren norabidea hartu du hiriko eredu ekonomikoak eta turismo jardueraren menpeko bilakatu da Donostia. Krisialdiaren eztandak agerian utzi du, epe laburrerako errentagarritasuna bilatzen duen egungo turismo ereduak itzelezko arrakalak dituela.

Ziurgabetasuna nagusitzen den garai hauetan egungo turismo ereduaren ahulezia guztiak azalarazi diren arren, plana eguneratzeko proposamenak, beste behin ere, hazkundea sustatzea du helburu. Hiria merkatuaren beharrizan berrietara egokitzeko produktutzat ulertzen da, lehiakortasunean eta erakargarritasunean irabazteko moldaketak proposatuz eta baliabide publikoak erabiliz guztion onura bilatzen ez duen eredu ekonomikoari eusteko.

Testuinguru horretan ahaztu edo estali egiten da turismoari lotuta ageri diren ondorio ezkorrak eta hauen gaineko hausnarketa. Berriro ere, ezberdintasunak elikatzen dituen negozio pribatuaren alde egiten da, bidean suntsitzen duena kontuan hartu gabe. Zentzu honetan, ez da inongo aipamenik jasotzen, turismoak lan-baldintzetan, berdintasunean, etxebizitza-merkatuan, ingurumenean, hizkuntzan, eta beste aspektu batzuetan sortzen dituen kalteen eta hauei aurre egiteko neurriei lotuta.   

Plana berritzeko proposamenak dioenez, planak hiriaren egungo estrategia berrikusteko funtsezko irizpideak definitzea bilatzen du. Horretarako, prozesu “parte-hartzaile” baten berri ematen du. Prozesu horretan, Donostiako turismoaren balio kateko funtsezko pertsonen, interesdun eragile publiko eta pribatuen edota garrantzizko operadore turistikoen partaidetza aurreikusten da. Harritzekoa da, ordea, hiriko bizilagunen eta hauen arteko harremanak elikatzen dituzten elkarte soziokultural anitzen gaineko aipamen bakar bat ere ez jasotzea. Turismotik etekin ekonomikoa ateratzen duten eragileen parte hartzea aurreikusten da eta ez da biderik ematen turismo jarduerak eragindako kalteak jasaten dituztenek beren iritzia eta ekarpena emateko. Beraz, prozesu horrek, “parte-hartzailea” izan beharrean, agerian uzten du, beste behin ere, turismo-merkatuko inbertitzaileen beharrei soilik erantzuten dien udal-kudeaketaren autoritarismo politikoa.

BiziLagunEkin desazkunde turistikoaren aldeko donostiarren plataformaren iritziz,  hiriaren turismo-eredua definituko duen behin-betiko plana donostiar guztion artean osatu behar da. Izan ere, esperientziak erakutsi digu hiriko turismo-ereduak hiriaren eta bertako herritarren bizimoduan berebiziko eragina duela. Gainera donostiar guztion onura bilatzea izan behar da plan horren erdiguneko helburua.; eta ez egunean-egunean hiriko bizitza prekarizatzen duen merkatu suntsikorra elikatzen jarraitzea.

Horretarako, honako hau eskatzen diegu Donostiako Udal Gobernuari eta turismo saileko arduradunei: Hiriko turismo eredua zehazten duen turismo gida-plan berriak benetako partehartze prozesua izan dezala oinarri; herritarren eta gizarte eragileen (auzo elkarteak, talde soziokulturalak eta ekologistak, herritar plataformak etab.) parte hartzea bermatu dadila guztioi eragiten digun gaiei errotik heltzen dien eztabaida irekia, zabala eta aberatsa izan dadin.

“Turismo ereduaren inguruko autokritikarik ez da egin”

Azken urteetan sustatu den turismo ereduak dakartzan arazoen inguruko autokritikarik egin ez dela uste du Asier Basurto Arrutik, Bizilagunekin plataformako kideak, eta etorkizun hobea sortzeko hausnarketa kolektibo baten beharra azpimarratu du.

bizilagunekin asier basurto

2020/12/22 Iñaut Gonzalez de Matauko Rada

Turismoak indar handia hartu du Donostian. Pandemian joan-etorriak murrizteak nolako aldaketak ekarri ditu?
Inork espero gabeko egoera honetan aurkitu gara 2020an sartu eta gutxira. Hainbat mailatan aztertu daiteke pandemiak baldintzatu duen testuingurua, baina turismoaren gaira etorrita, lehenik eta behin, mundu mailako analisi bat egin behar dela uste dut.

Egoera garbia da: mundu mailako joan-etorriak guztiz geratu ziren bi hilabetez, eta hortik aurrera minimo historikoetan egon da. Horrek ekarri du turismoari bideratutako negozioak oso murriztuta egotea; azken urteetan turismoa diru iturri nagusi bihurtu duten eskualde eta herrialdeak oso gaizki ari dira pasatzen. Egoera honek ekonomia, politika eta bizitza soziala baldintzatu ditu.

Nola aldatu da ba ekonomia?
Turismoa munduko negoziorik garrantzitsuenetariko bat da, eta hamaika adar dituen zuhaitz bat da sektore hau. Bestalde, espekulazio handiko sektorea da, eta ez daukan diru bat gastatu du azken urteetan, etorkizuneko diru sarreren baitan egiten baitira inbertsioak. Espekulazio horrek leku gutxi uzten die aurreikusi gabeko egoerei, eta sektorea guztiz geratu den honetan guztiz zorpetuta daude esfera askotako enpresa gehienak. Donostiaren kasuan, ireki berri diren edo irekitzear zeuden negozioek atzera egin behar izan dute, eta azkenean gehien sufritzen duten pertsonak langileak edo saltoki txikiak dituzten pertsonak dira.

Eta politika?
Lehen zegoena salbatzera mugatu dira politika publikoak. Ez da hausnarketa autokritiko kolektiborik izan, eta urteetan zehar sustatu duten turismo eredu honek dituen arriskuak ez dituzte bere egin. Gertatu zaigunak zalantzan jartzen du egun dugun turismo eredua, eta ez dira ondorio horretara iristen.
Politika publikoak turismoaren sektoreko agente mota asko pairatzen ari diren eta pairatuko dituzten larritasunak salbatzera bideratzen ari dira, enpresa handienak, batik bat.

Alor soziala ere aipatu duzu.
Espazio publikoaren erabilerarekiko dugun ikuspegia guztiz aldatu da hilabeteotan. Urte hauetan nabaritu da sektore turistikoari bideraturiko espazioei beste erabilera bat eman zaiela, eta nahitaez kontsumorik ez dakarkiten helburuekin erabiltzen ari dira hilda zeuden espazio batzuk.
Auzokideekin dugun bizikidetza, kalean harremantzeko dugun era eta gaueko bizitza guztiz aldatu dira, esaterako.

Beste ondoriorik atera duzue?
Gure hiria beste modu batean erabili dugu urte honetan. Turismoari eta turistei zuzendutako jarduerarik gabeko urtea izan da, eta menpekotasun horren ausentzia, neurri batean, nabaritu egin da azken hilabeteetan Donostiako kaleetan.

https://irutxulo.hitza.eus/2020/12/22/turismo-ereduaren-inguruko-autokritikarik-ez-da-egin/

SANTA KLARA UHARTEAREN KUDEAKETA IRAUNKORRERAKO PLANA

BiziLagunekin, Eguzki, Haritzalde eta Parkea Bizirik taldeek elkarlanean landu eta Donostiako Udalari aurkeztu dioten eskaera:

Santa Klara uharteko itsasargiko lanak amaitzear dira eta Cristina Iglesiasen artelana 2021eko udaberrian ikusgai egotea espero da. Proiektua iragarri zenetik asko izan gara honek ekar zitzakeen ondorioekiko zalantzak agertu ditugun elkarte, eragile eta norbanakoak. Behin baino gehiagotan adierazi bezala, ekimen honek, ingurumenean, ondarean, udal ogasun publikoan, hiriaren turistifikazio prozesuan eta hiri-espazioaren pribatizazioan eraginak izango ditu. Hala ere, egindako hobekuntzarako iradokizunei entzungor eginez, Donostiako Udal Gobernuak suharki defendatu du proiektuaren gauzapen integrala. Hasieran markatutako bide-orria ez dute batere aldatu, ezta ere, COVID-19 birusaren pandemiaren ondorioz bizi dugun osasun krisiak eta krisi ekonomikoak eztanda egin ondoren. Are gehiago, Donostiako Udal Gobernuak 2020ko azaroaren 3an onartu zuen Santa Klara itsasargiko lanen kontratuaren bigarren aldaketa, obraren kostua %11 garestitzea adostuz. Noiz eta, krisi testuinguru honetan, behar eta premia sozialak areagotu direnean.

Santa Klarako itsasargian burutzen ari den eskuhartze artistikoak uhartean eta hirian orohar sortu ditzakeen albo-eraginez kezkaturik, idatzi hau sinatzen dugun elkarte eta eragileok ondorengo gogoeta konpartitu nahi dugu:

Santa Klara uhartea Donostiaren nortasun kolektiboa ardazten duen elementu egituratzaile bat da. Aparteko balioa duen harribitxi hau ordea, naturalki aberatsa bezain hauskorra da. Ondorioz, gune honek jasaten duen presio antropikoa areagotzea erabat kaltegarria suerta daiteke. Hortaz, uhartean sartzen den bisitari kopuruaren gehikuntza ekar dezakeen ekimen honekiko arduratuta gaude.

Sinatzaileen artean itsasargiko proiektuaz nork bere iritzia eta jarrera duen arren, ez genuke proiektu honen balio artistikoa zalantzan jartzerik nahi. Hala ere, proiektua ez bada hiriaren eta inguruaren balioak babestu eta bermatzeko neurriekin batera gauzatzen, konpondu ezinezko kalteak sortuko dituela deritzogu. Izan ere, presente dugu Gaztelugatxen gertatzen ari dena, “Game of Thrones” telesailean agertu zenetik erakusleiho turistiko hutsala bilakatu baita. Gertuko adibide honek erakusten digunez, bisitarien ugaritzeak paisaia-ezaugarri bereizgarrien eta natura-balioen galera progresiboa eragin ditzake.

Aldiz, Donostian garaiz gaude beharrezko neurriak hartuz gero, gizarte eta ingurumen inpaktu konponezinak saihesteko. Horretarako ezinbestekoa da proiektuak sortu ditzakeen ondorioak aurreikusi, aztertu eta kudeatzea. Jakin badakigu ekimenaren bultzatzaileek ere kezka hauetako asko partekatzen dituztela eta dagoeneko uhartearen etorkizuneko kudeaketarako oinarriak zehazteko lantalde teknikoa abiarazi dutela.

Aurreko testuingurua aintzat hartuz, espazioa modu eraginkorrean babesteko funtsezkotzat jotzen dugu uhartearen kudeaketa eta erabilera plan bat eratzea, zeinak garatu ahalko diren jarduerak eta hauen ezaugarriak arautuko dituen. Honekin batera, planak, gutxieneko aurrebaldintza hauek errespetatzea eskatzen dugu:

  1. Donostiako Udalbatzak 2020ko uztailaren 23an Santa Klara uharteko edukierari buruzko mozioan onartutako puntua garatzea. Hau da, edukierari buruzko berariazko plan bat eginez, Santa Klarara iristeko garraioak eta uhartean sartu daitekeen gehienezko jende kopurua irizpide mugatzaileenen arabera finkatzea. Zehazki, hau da Udalbatzak onartutako puntua:

Donostiako Udalbatzak hertsatuki eskatzen dio Udal Gobernuari osatu eta jarri dezala herritarren eskura Santa Klara uharteko edukierari buruzko berariazko plan bat. Plan honek, halaber, COVID-19 birusaren testuinguruaz haragoko beharrei erantzun beharko die eta besteak beste bisitari kopuruak ingurumenean izan ditzakeen eraginak aintzat hartu beharko ditu.

  1. Uharteko irekiera sasoia eta joan-etorrietarako epea, gaur egun Santa Klarari eragiten dion 2003ko udal bandoak definitzen duena izaten jarraitzea, urtean 4 hilabetekoa, alegia.
  2. Irekiera sasoia errespetatuz, uharteko erakargarritasun elementu nagusia bilakatuko den itsasargia, bisitarientzako astean 4 egunez baino ez zabaltzea. Honekin, astean 3 egunez bada ere, uharteak egun betetzen duen lagunarteko aisialdirako arnas-gune funtzioa mantentzea bermatuko litzateke.
  3. Onarturiko jarduerak publikoak eta Donostiarren onurari begira jarritakoak izatea (bereziki ingurumen heziketarekin harremana duten interes pedagogikoa dutenak sustatuz), beti ere, hiri erakargarritasuna eta hazkunde turistikoa jomuga dituzten ikuspegiak irmoki baztertuz.
  4. Itsasargiaren kudeaketa eta sarbideen kontrola erakunde publiko baten esku uztea (Cristina Enea Fundazioa), logika monetaristen menpeko interes oro alboratuz.
  5. Santa Klara uhartean bestelako azpiegitura gehigarri berririk eraikitzeari uko egitea.

Horrenbestez, Santa Klarako itsasargiko eskuhartzea aukera aparta izan daiteke udalaren, teknikari eta adituen, eta gizarte eragileen arteko adostasunetik sortutako proiektu ireki eta partehartzaile bat planteatzeko, Donostiak iraunkortasunarekiko duen konpromezuaren erakusgarri izango dena. Santa Klara uhartea ezin da baliabide turistiko estrategiko modura ulertu, etorkizuneko belaunaldientzat zaindu behar den biotopo babestu bezala baizik. Hori dela eta, idatzi hau sinatzen dugun elkarte eta eragileok, eskari zuzena egiten diogu Udal Gobernuari nahiz Santa Klarako itsasargiko instalazio artistikoaren proiektuan lanean ari den talde teknikoari, uhartearen babesa bermatzeko eskura dituzten baliabide guztiak aktibatu ditzaten, hemen jasotako proposamenak aintzat hartuz.

BIZILAGUNEKIN PLATAFORMA – EGUZKI – HARITZALDE NATURZALEEN ELKARTEA – PARKEA BIZIRIK KULUNBERA