SET sarea COVID-19aren eta bere ondorioen aurrean

SET sarea 2018an jaio zen Europa Hegoaldea jasaten ari den turistizazio prozesuaren aurrean ahots kolektiboa altxatzeko asmoz. Gaur egun Europako 25 hiri eta lurraldetako beste horrenbeste nodoz osatuta dago eta ekonomia- eta bizitza- eszenatoki berriak eraikitzeko beharra aldarrikatzen du.

COvid-19ari lotutako gaur egungo larrialdian presazkoa da paradigma aldaketa bat, oinarrizko eskubide sozialen izenean eta herri-sektore zaurgarrienen babeserako. Horregatik, gure elkartasun osoa adierazten diegu desberdintasunak sortzen dituen sistema ekonomikoaren ondorioak jasotzen dituzten pertsonei; une honetan biderkatu egiten diren desberdintasunak. Pandemia honek agerian jartzen du sinergiak josi eta hausnarketa zein proposamen zehatzetan aurrera egiteko beharra: etxebizitzarako eta hirirako eskubidean, osasunerako eta ingurumenerakoan, prekarizazioaren eta bizitzen zain lurraldeen merkantilizazioaren aurka.

Denbora daramagu jarduera turistiko masiboak gure hiri eta auzoetan sortzen dituen kalteak salatzen. Etekinak pribatizatu eta kostuak externalizatzen dituen industria estraktiboa da, ingurugiroan kalte erraldoiak sortzen dituena. Ekonomia turistikoak kate maltzur eta konplexuak erabiltzen ditu: mutur batean operadore handiak daude (plataforma digitalak, multinazionalak, inbertsio funtsak, higiezin sozietateak eta abar), espekulazio interesen eta etekinen logikan mugitzen direnak. Beste muturrean, lan-indar erraldoi bat, prekarizatua, esplotatua eta bermerik zein eskubiderik gabea. Turismoaren hazkundeak etxebizitzara sarbidea prekarizaztea ekarri du hiri eta lurraldeetara. Zenbaezinak dira bizitoki izateari utzi eta pisu turistiko zein hotel bilakatu diren etxebizitzak. Alokairuen eta etxebizitzen prezioak neurri gabe hazi dira, bizilagunak beren auzo eta hirietatik kanporatuz.

Gaur, Covid-19aren krisi betean, erakundeek eta hedabideek etxean geratzeko eskatzen digutenean, desberdintasunak begibistakoagoak egiten zaizkigu, etxerik ez duen oro erabat baztertuz. Honela ba, gure elkartasuna adierazten diegu etxegabetutako pertsona eta familiei, bizitza duina bermatzen ez duten etxeetan bizi direnei eta etxerik gabeko pertsonei. Horregatik, babesten eta sustatzen ditugu higiezinen funtzio soziala errazten duten ekimenak, publikoak eta pribatuak, alojamentu turistikoak (ostatuak, hotelak, pisu turistikoak eta abar) beharra duenari bideratzen dutenak. 

Egoera horrek, gainera, agerian uzten du gentifrikazioak eta turistifikazioak zenbateraino murriztu eta ahuldu dituen auzoetako laguntza-sareak, larrialdi egoerei eta hauen ondorioei aurre egiteko ezinbesteko tresna direnak. Eskerrak eman nahi dizkiegu funtsezko zerbitzuak bermatzeko, beren burua kutsatzeko arriskuan jartzen ari diren pertsonei. Elkartasuna eta lankidetza elikatuz komunitate-harremanak bizirik mantentzen dituztenei eta hurbileko merkataritzako langileei.

Koronabirusaren zabalpen globalak, aurrekaririk gabeko hipermugikortasunak erraztu duenak, are gehiago nabarmendu ditu sistema kapitalistaren desberdintasunen mugak. Ustiapen eredu harrapakari honen ondorioen artean, orain ikus dezakegu giza espeziea eta bere ingurunearen arteko neurrigabeko harremanak sortzen dituzten desoreka ekologikoek dakartzaten arrisku epidemikoak. Azken hilabeteetako murrizketen ondorioz, kutsadura nabarmen murriztu da -neurri batean, aireko zirkulazioa eta gurutzontzien zirkulazioa asko murriztu direlako-, baina aldi baterako hobekuntza baino ez da, gizarte-sufrimendu handiaren kontura eman dena. Ez dio erantzuten beharrezkoa den eta denboran iraun dezakeen egiturazko aldaketa bati. Honek guztiak garamatza esatera ezin dugula jarraitu injustizia soziala eta larrialdi klimatikoa elikatzen, ez eta ondasunen, baliabideen eta lurraldearen kontsumo mugagabearekin ere.

Ekonomia birformulatzeko garaia da, herritar guztientzat funtsezkoak diren zerbitzuak eta ondasunak sor ditzan, gutxi batzuentzat izan beharrean. Ekonomia sistema orekatua eta dibertsifikatua eraikitzeko garaia da, desazkundea ardatz duena eta bateragarria dena bizitzarekin eta planetarekin. Horregatik, bat gatoz behetik proposamenak egiteko beharrarekin, eta eskatzen diegu gobernuei eta erakundeei epe ertain eta luzeko politiketan sar ditzatela, erakunde eskala desberdinak (nazioartekoak eta tokikoak) artikulatuz eta pertsonen aldeko egiturazko neurriak har ditzatela, ez enpresa handien aldekoak.

Honek garamatza eremu turistikoan martxan jartzeko ondorengo neurri sortara, hegemonia turistikoa zuzenduko duen eredu ekonomiko berri batera trantsizio sozio-ekologikoa gauzatzeko beharrezkoak direnak:

  • Ez erreskatatu sektore turistikoa zor publikoa areagotuz. Horren ordez, turismoaren desazkundea proiektatu behar da, ingurumena eta gizarte geruza hauskorrenak babestuko dituen ongizate politikak lehenetsiz.
  • Gastu publikoa berrikusi, gizartearen oinarrizko beharrizanetara bideratuz (ospitaleak, etxebizitza publiko eta soziala, ikastetxeak etab.), azpiegitura eta proiektu erraldoi kaltegarri eta garestiak finantzatu ordez (portu eta aireportuen handitzea etab.).
  • Herritarrak higiezinen espekulazioaren ondorioetatik babestu, etxebizitza turistikoen kopurua zeharo murriztuz eta hauek alokairuaren merkatura itzularaziz. Honekin batera, zirkuitu ekonomiko globalek lurraldeak, hiriak eta auzoak bereganatzea eragozteko neurri zehatzak hartu. 
  • Turismoaren gastuak sektoreak barne-hartu ditzan eta etekinak gizartean birbanatu daitezen neurriak indarrean jarri.
  • Kulturaren garapenarekin eta ingurumenarekin koherenteak diren lanpostu duinak bermatzeko, beste sektore produktiboak (zaharrak eta berriak) sustatzeko politikak abiatu.            

Bat egiten dugu norabide honetan eztabaidarako guneak bultzatzen dituzten pertsonekin eta prest agertzen gara gure ekarpena egiteko proposamen operatiboen definiziorako ibilbide kolektiboan. Krisi hau gainditutzat ematen den unean, ohituta geunden normaltasunera ez itzultzeko, krisialdi hau gizarte justuago, parekideago eta solidarioago bat eratzeko baliatzea da gakoa. Horrela baino ez baita lortuko dena ondo joatea.

SET sarea:

Barcelona, Bergamo, Bologna, Camp de Tarragona, Canarias, Córdoba, Donostia, Eivissa/Ibiza, Firenze, Génova, Girona, Iruñea, Lisboa, Madrid, Málaga, Malta, Napoli, Palermo, Palma, Porto, Rimini, Roma, Sevilla, Valéncia, Venezia

Desazkunde turistikoa ala betirako krisia

Asier Basurto – 2020/04/18 – Berria

Globalizazioan zentraltasuna hartu du turismo jarduerak. Ekonomikoki industria handienetako bat da (BPG globalaren %10 eta hamar enplegutik bat biltzen ditu). Kulturalki, bere beharrizana txertatu da munduko milaka biztanlerengan, bizipen bereizgarrien desioaren asegarri gisa.

Euskal Herrian turismo jarduera hazkunde bizkorrean sartuta dago, politika eta inbertsio publikoek eta tokiko zein nazioarteko baldintza soziopolitikoen aldaketak eraginda, nagusiki. Bereziki nabarmena izaten ari da hedapena Donostian, beste hiriguneetan eta kostaldean.

Turismoan oinarritutako jarduera ekonomikoak bultzatzearen alde egin duten arduradun publikoek arrakastaren kontakizuna egiten dute. Apustu horretan denok irabazten ari garela kontatzen digute. Ez da hala. Turismoak euskal lurraldeetako jarduera ekonomikoaren zati gero eta handiagoa hartzen du, bai. Baina, hori al da herritarron gehiengoari komeni zaiguna?

Gauza asko jarri ditu agerian krisi honek. Ezinbesteko eta ez-ezinbesteko jarduera ekonomikoak bereiztu dira, esaterako. Turismoaren baitan biltzen ditugun jarduerek ez dituzte gizakien oinarrizko beharrak asetzen. Espekulazioaren eta kontsumo eredu orojale baten eraikina dira.

Ostalaritza, merkataritza, garbiketa eta garraio jardueratan lan baldintza egonkor eta duinik ez duen langile kopuru handia dagoela ikusi dugu. Aldi baterako enplegua, ezkutuko ekonomia, autonomo faltsuak, soldata baxuak, feminizazioa eta, azken finean, prekaritatea ezkutatzen du turismoari loturiko enpleguak. Enplegua sortzea izan arren jarduera horren goraipatzaileek nabarmentzen duten bertute bat.

Hazkundean, mugimenduan eta abiaduran ardazten den bizi eta lurralde ereduan, geldialdiak ingurumenaren mesedetan jokatzen duela ohartu gara. Klima larrialdiarena da kontrolatu ezin dugun arrisku globalen multzoaren eragile nagusietako bat. Hala ere, ustez horren jakitun diren zenbait ez daude prest eredu ekonomikoan zirkinik ere aldatzeko.

Baina koronabirusaren krisiak Euskal Herriko turismo jarduerarekin lotutako irakaspenen bat eman badigu, eredu horrek ekartzen duen dependentzia ikaragarriarena da. Gu baino aberatsagoak diren herrialdeetako biztanleek gure lurraldea bisitatu eta bertan kontsumitzean oinarritzen da bertako jarduera ekonomikoaren zati esanguratsu bat.

Turismo jardueraren apustua burujabetzaren, herritarrok erdigunean jartzearen, sektore ekonomikoen arteko orekaren eta iraunkortasunaren antonimoa da.

Gure gizartea ispiluaren aurrean jarri du krisi honek. Ikusi ditugu hainbat arrisku, gabezia eta oker. Irakaspen horiek baliatzea tokatzen zaigu orain. Herritarron benetako beharrak zeintzuk diren birpentsatu eta gizarte ereduaren erdigunean jartzeko ordua da. Epe motzeko etekina eta kapitalaren metaketa bilatzen duten jarduerak baztertu eta bizitzaren erreprodukzioa bermatzen dutenak lehenestea beharrezkoa da. Irizpide horri jarraituz, turismo eredua ezbaian jartzea ezinbestekoa da. Dependentzian eta espekulazioan oinarritzen delako, prekaritatea eta txikizioa eragiten duelako, gutxi batzuen etekinen hazkundeak eta epe motzeko ikuspegiak gidatzen duelako. Euskal Herrian desazkunde turistikorantz neurriak eta politikak ezartzeko baliatu behar genuke krisi honek ekarri duen aukera.

https://www.berria.eus/paperekoa/1964/021/001/2020-04-18/desazkunde-turistikoa-ala-betirako-krisia.htm

Donostiako Santa Klara uharteko obrak kautelaz eteteko eskaera

Donostiako alkatearentzat, Obra eta Proiektu Sailerako, Ingurumen Sailerako, eta batez ere, JENDEARENTZAT:

Estatuko gobernuak konfinamendurako neurriak mailaka etengo dituelakoan eta industria jarduerak berpizteko neurriak berehala hartuko dituelakoan, hemen sinatzen duten erakunde naturalistek eta sozialek (Parkea Bizirik “kukulunbera”, Bizilagunekin plataforma eta NATURKON (Gipuzkoa osoko 14 elkarte naturalista biltzen dituen erakundea),

HONAKO HAU AZALTZEN DUTE:

Santa Klara uharteko babestutako kokaguneko itsas hegaztiak ugaltzeko garaian bete-betean daudela.

Uhartean, ugalketa-aldi hori martxoaren amaieran hasten dela, eta uztaila eta abuztura arte luzatzen dela.

Ezinbestekoa dela uharteko itsas hegazti babestuen ugaltze-zikloa behar bezala garatzeko lasaitasun-baldintzen alde egitea (gortetzea, habiagintza, inkubazioa eta kumeak elikatzea).

Uhartean habia egiten duten itsas hegaztien habia asko itsasargitik hurbil dagoen goiko belardian sakabanatuta daudela.

Habiak egiteko eremuetako batzuetan obrako materialak eta jarduerak daudela.

Are gehiago, araudia urratuz, obra-hondakinak erretzeko suteak piztu direla, herritarren alarma-deiak sortarazi dituztenak, 092 eta 112ra deituta, ke-zutabeak ikusi baitira habiak egiteko belardian.

Obrako makinek (garabiak, bulldozerrak, atzerako hondeamakinak, eskorgak, kolpeak, zaratak, mugimenduak) irlako hegaztien ugaltze-ahalegina behar bezala garatzeko behar diren baldintzak eta bakea erabat hausten dituztela, eta ondorioz, ahalegin hau erabateko porrotera bideratuko dutela.

Uhartean kaio hankahoriren (Larus michahellis) kolonia adierazgarri bat habiagilea dela.

Gure inguruan oso urriak diren espezieak, hala nola kaio beltza (Larus marinus), duela gutxi (2019) babestutako kokagunean ugaltzen saiatu direla, eta litekeena da 2020an berriz ere ugaltzen saiatzea, eta
beste espezie batzuk, hala nola kaio iluna (Larus fuscus), uhartean aldizka ikusten direla, eta horiek guztiek kontserbazio-maila desberdinak dituztela.

Ubarroi mottoduna (Phalacrocorax aristotelis) bezalako beste espezie batzuek, berdegunea egunero atseden hartzeko eta urte osoan itsasoko erasoetatik babesteko erabiltzen dutela.

Uhartea babestutako gunea dela, babestutako flora eta fauna espezieak dituena.

Berdegune honen balioa hain handia dela, ezen berezko ezaugarriak dituen sugandila bat (Podarcis liolepis) bizi den, beste inon aurkitzen ez dena.

Kokagune hau guztia oso zaurgarria, etenerraza eta, batez ere, oso txikia dela.

Uhartea aldatu ezin den eta aldatu behar ez den berdegunea dela eta hau dela juridikoki babesten duen araudia:

Itsasertza Babesteko eta Antolatzeko Lurraldearen Arloko Plana (Eusko Jaurlaritza).

2010eko Hiri Antolamendurako Plan Orokorra (HAPO) (Donostiako udalerria).

Berariazko bandoa 2002ko ekainaren 21etik, haren erabilera eta gozamena erregularizatzen dituena.

90/2014 Dekretua, Euskal Autonomia Erkidegoko paisaiari buruzkoa.

EAEko Paisaia Berezien eta Bikainen Katalogoa eta Inbentarioa.

Horregatik guztiagatik, hemen sinatzen duten erakunde naturalistek eta sozialek, ESKATZEN DUTE:

2020ko apirilaren 10etik uztailaren 31ra bitartean uharte osoan obrak kautelaz etetea (ia txita gehienak hegaz moldatzen direnean).

Era berean, eta itsas hegaztiak behar bezala ugaltzeko uharteko baldintzak aldatu eta degradatu direla egiaztatuta, erakunde sinatzaileek, obrako materiala jaso behar bada, une oro talde naturalisten aholkularitzaz egin dadila eskatzen dute.

EZ DEZAGUN AHAZTU:

Udalerri batean fauna basatia egoteak, ingurumen osasuntsua duela, argi erakusten du. Izan ere, adierazle biologikoetan oinarritutako ingurumen-kalitatearen neurketa, ekosistema jakin baten ezaugarri den faunaren presentzia baloratzean datza. Horregatik guztiagatik, dibertsitatea, fauna eta bertako habitatak kontserbatzea ezinbestekoa da.

Faunaren babesa ingurumenarekin zuzenean lotutako eskumena da. Animaliak, haien ingurunea eta ingurumena hobetzeko lan positiboa egitea eskatzen du .

https://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20200412/reclaman-la-paralizacion-de-las-obras-en-la-isla-de-santa-klara

https://www.donostitik.com/piden-la-suspension-hasta-agosto-de-las-obras-de-santa-clara-por-la-reproduccion-de-las-aves/

Koronabirusaren harira hartu diren ostatu eta pisu turistikoei dagozkien zenbait neurri aldatzea eskatzen dugu

Donostiako Parte Zaharreko, Egiako, Uliako eta Herrera-Altzako auzo elkarteek eta Bizilagunekin plataformak, Iruñea, Bilbo eta Estatu espainiarreko 36 federazio eta elkarterekin batera, Espainiako Gobernuko Osasun Ministerioari eskatu diote ostatu emateko ministerio-agindua, martxoaren 23koa eta 30ekoa, ixteko.

Jarraitu Koronabirusaren harira hartu diren ostatu eta pisu turistikoei dagozkien zenbait neurri aldatzea eskatzen dugu irakurtzen